Je kankerverleden stopt niet wanneer je haar opnieuw gegroeid is

Terwijl 'TV Familie' stunt met gratis borstcorrectie blijken borstreconstructies na amputatie voor velen onbetaalbaar, zegt Elke Roex. Een borstreconstructie met eigen weefsel wordt vandaag overgelaten aan de markt, waardoor vrouwen een supplement moeten betalen dat tot ruim 5. 000 euro kan oplopen. 


Op 7 april 2006 viel het verdict, ik had borstkanker. Niet onmiddellijk wat je verwacht als je 31 jaar bent en volop nieuwe dingen ontdekt in je leven en je werk. Het is een leeftijd waarop je hoort te sprankelen, te bruisen en niet aan een katheter vast te hangen. De behandeling duurde één jaar, met de operaties die daarop volgden was ik pas 3,5 jaar later klaar. Vermits het om een erfelijke vorm van kanker ging, liet ik ook mijn tweede borst amputeren. 



Ik was parlementslid toen ik ziek werd. Ik prijs me gelukkig dat ik kon rekenen op een financieel zekere situatie, omdat mijn inkomen niet veranderde en mijn hospitalisatieverzekering alles dekte. Had ik dezelfde ziekenhuisrekeningen enkele jaren eerder in mijn brievenbus gevonden - in mijn vorige job -, was er na die ziekteperiode absoluut geen geld geweest voor een borstreconstructie. Ik had kanker overleefd en een reconstructie was het lichtpunt aan het einde van een lange tunnel. Ik prijs me gelukkig dat ik daarin niet afgeremd werd door financiële beslommeringen. 



Ik koos voor een borstreconstructie met eigen weefsel, ook bekend als 'de dure variant'. In mijn geval goed voor zo'n 5. 000 euro. De operaties veranderen je lichaam, de ervaring verandert je leven. Vrouwen die het meemaakten, herkennen dit ongetwijfeld: elke ochtend voor de spiegel word ik geconfronteerd met de manier waarop mijn lichaam veranderd is. Denken dat zo'n operatie een geintje is, dat je daarmee je lichaam 'repareert' en terug de oude bent, is heel kortzichtig. Mijn nieuwe borsten werden uit mijn buik gesneden, met alle littekens tot gevolg. Ik ben trots op mijn nieuwe borsten, maar blijf een lapjeskat. Mijn lijf is opgelapt, toonbaar, maar zal nooit hetzelfde zijn. 



Kiezen voor het leven


En toch. De operatie maakt het voor mij weer wat draaglijker. Dankzij die borstreconstructie durf ik opnieuw te gaan zwemmen en ben ik niet langer bang dat mijn uitwendige borstprothese plots zou ronddrijven in het zwembad. Dankzij die reconstructie kan ik in de winkel opnieuw dat kleedje kiezen dat ik mooi vind en niet hetgene dat het best de leegte in mijn boezem verhult. Dankzij die operatie hoef ik mijn lingerie niet meer te kiezen in een mutualiteitswinkel tussen de rolstoelen en het incontinentiemateriaal. Met een dubbele borstamputatie koos ik voor de grootste kans op een kankervrij leven. Met een dubbele borstreconstructie koos ik opnieuw voor het leven zelf. Maar de meeste vrouwen krijgen die kans niet. Ze krijgen de kans niet een keuze te maken. 



In België vinden jaarlijks zo'n 3. 000 borstreconstructies plaats, waarvan ongeveer een derde met eigen weefsel. De ingreep met eigen weefsel wordt vandaag overgelaten aan de markt, waardoor vrouwen een supplement moeten betalen dat tot meer dan 5. 000 euro kan oplopen. Wanneer vrouwen te horen krijgen dat ze zo'n bedrag zelf moeten ophoesten, vallen ze vaak in een nog diepere put. De cijfers spreken voor zich: één op de drie vrouwen kiest niet voor een reconstructie met eigen weefsel omdat de ingreep gewoon te duur is. 



Het is onaanvaardbaar dat de private verzekeringsmarkt beslist of zo'n ingreep al dan niet terugbetaald wordt. In het beste geval betaalt de private hospitalisatieverzekering maar een deel terug. Ik had geluk, maar wat zeg ik tegen de Volvo-arbeider met een nettoloon van 1. 500 euro? Dat hij maar tegen zijn vrouw moet zeggen dat ze een reconstructie uit haar hoofd zet? Daarom onderschrijf ik graag namens al die amazones de oproep van de Vlaamse Liga tegen Kanker. De Liga wil een goed zicht hebben op hoeveel die vrouwen precies uit eigen zak betalen om hun leven terug te winnen - of hoeveel vrouwen net pasten voor een ingreep uit financiële overwegingen - om zo een betaalbare behandeling af te dwingen. 



Geen luxe


Dit gaat over een reconstructie na kanker en niet over een esthetische ingreep enkel en alleen voor de luxe. Wij hebben borstkanker gehad: daar staan we mee op, leven we mee en gaan we mee slapen. Je kankerverleden stopt niet wanneer je haar opnieuw gegroeid is. Een borstreconstructie maakt ons leven iets simpeler, helpt ons dat nieuwe lijf te aanvaarden en geeft ons tot slot de kans om er opnieuw van te houden. 



Ik roep medici en beleidsmakers op om dus snel werk te maken van een regeling, zodat vrouwen niet langer hoeven te shoppen in die wereld van plastische chirurgie. Ik roep medici en beleidsmakers op om dringend werk te maken van een transparante regeling, zodat vrouwen die hoogstnormale ingreep kunnen ondergaan, zonder te moeten onderhandelen over de prijs die ze daarvoor kunnen betalen

Deze tekst verscheen als opinie in de Morgen op 27 maart 2014.